İhraç edilecek ürünlerin üretiminde kullanılan ve ithal edilerek veya yurt içi alımla temin edilecek unsurlar (hammadde, yarı madde, yarı mamul, mamul, ara malı, ambalaj ve benzeri) için çeşitli muafiyetler sağlayan bir ihracatı teşvik sistemidir. Dâhilde işleme rejimi ile ihraç ürünlerine uluslararası piyasalarda rekabet gücü kazandırmak, ihraç pazarlarını geliştirmek ve ihraç ürünlerini çeşitlendirmek amacıyla firmalara başta vergisel muafiyetler olmak üzere çeşitli kolaylıklar ve teşvikler sunulmaktadır.
Dâhilde işleme rejimi; ithal girdi kullanılan işlem görmüş ürünün ihracı ile ihracat sayılan satış ve teslimlerin belirlenmesi, yönlendirilmesi ve geliştirilmesine ilişkin tedbirlerin düzenlenmesini ve yürütülmesini kapsar.
Dâhilde işleme için şartlı muafiyet sistemi ve geri ödeme sistemi olmak üzere iki türlü izin alınabilir.
Devlete verilen taahhütler ve iyi planlanmış bir üretim/ihracat projelendirmesi eşliğinde dâhilde işleme izin belgesi alınarak aşağıdaki avantajlardan faydalanılabilir:
- İhracat taahhüdünü üçüncü ülkelere yapılan ihracatla yerine getirmek şartı ile ithalatta kota ve gözetim uygulamalarından muafiyet,
- Üçüncü ülkelerden yapılan ithalatlarda gümrük vergileri, KDV ve diğer vergi, resim ve harçlardan muafiyet,
- İhracat sayılan satış ve teslimler ile ilgili olarak ithalatta gümrük vergisi muafiyeti,
- AB ülkelerinden ithalatta KDV ve diğer vergi, resim ve harçlardan muafiyet,
- Dış Ticarette Standardizasyon ve Teknik Düzenlemeler mevzuatına tabi olmama,
- Ödenmiş vergilerin geri alınması kolaylığı,
- İndirimli teminat uygulaması kolaylığı,
- Eşdeğer eşya kullanıma kolaylık verilmesi,
- Gümrük vergisi, KDV, ÖTV, KKDF, damga vergisi ve harç ödenmemesi.
Dâhilde işleme izin belgesi sektöre göre değişmekle beraber en fazla 12 aydır, ilk gerçekleştirilen ithalatın tarihi esas alınarak süre azami olarak 3 ay uzatılabilir ancak belge kapsamında hiç ithalat yapılmaması halinde bu hüküm uygulanmaz. Belge kapsamında gerçekleştirilen ihracatın değerinin belge ihracat taahhüdüne oranı % 25’ten az olmamak kaydıyla belge süresinin yarısını geçmemek üzere ek süre verilebilir, indirimli teminat uygulamasından yararlandırılan belge için bu oran % 15’tir.
CE işareti Avrupa Birliği’nin teknik mevzuat uyumu içerisinde 1985 yılında benimsediği Yeni Yaklaşım Politikası kapsamında hazırlanan 23 adet Yeni Yaklaşım Direktifleri kapsamına giren ürünlerin bu direktiflere uygun olduğunu ve gerekli uygunluk değerlendirme faaliyetlerinden geçtiğini gösteren bir işarettir. CE işareti, ürünlerin amacına uygun kullanılması halinde insan can ve mal güvenliği, bitki ve hayvan varlığı ile çevreye zarar vermeyeceğini, diğer bir ifadeyle ürünün güvenli bir ürün olduğunu gösteren bir işarettir. CE ismi Conformité Européenne ifadesinin baş harfleri kullanılarak elde edilen bir kısaltmadır.
CE işaretini taşıması gerektiği halde taşımayan ürünün Türkiye iç piyasasında dolaşımı ve AB üyesi ülkelere ihracatı mümkün değildir.
CE işaretlemesinin temel ilkeleri aşağıdaki gibidir:
- CE işaretinin ürünün üzerine iliştirilmesi, sorumlu kişinin ürününün tüm Birlik hükümlerine uygun olduğunu ve ilgili tüm uygunluk değerlendirme prosedürlerinin gerçekleştirildiğini beyan etmesi anlamına gelir.
- CE işaretlemesi zorunludur ve özel bir direktif aksini gerektirmiyorsa, ürün piyasaya sunulmadan ve hizmete konulmadan önce CE işaretlemesinin yapılması gerekir.
- Eğer ürün, CE işaretlemesini öngören birden fazla Direktifin konusu içine giriyorsa, CE işaretinin iliştirilmesi ürünün bu direktiflerin tümünün gerekliliklerine uygun olduğunu gösterir.
- Ürün CE işaretlemesini öngören herhangi bir direktifin kapsamı içine girmiyorsa, CE işaretlemesi yapılmaz.
- CE işareti, üretici veya onun Birlik içinde/Türkiye’de yerleşik Yetkili Temsilcisi tarafından ürüne iliştirilir.
- İşaretin boyutlarının büyütülmesi veya küçültülmesi durumunda oranlara sadık kalınmalıdır.
- CE işareti ürünün veya bilgi levhasının üzerine rahatça görünebilir, okunabilir ve silinmeyecek şekilde iliştirilmelidir. Bunun ürünün yapısından dolayı mümkün olmadığı durumlarda ambalajın ve varsa ürünle birlikte verilen dokümanların üzerine iliştirilmesi gerekir.
- İlgili Direktif hükümlerine göre, bir Onaylanmış Kuruluş ürünün Üretim Kontrol aşamasında yer alıyorsa, CE işareti ile birlikte Onaylanmış Kuruluşun Kimlik Numarası da iliştirilmelidir. Üretici veya onun Birlik içinde/Türkiye’de yerleşik Yetkili Temsilcisi Onaylanmış Kuruluşun sorumluluğu altında Kimlik Numarasını iliştirir.
CE işaretinin ürüne nasıl iliştireceği, ilgili direktiflerde belirtilmektedir. Ürünlerin, CE işaretli olarak piyasaya sunulmasından üretici sorumludur. Ancak; eğer üretici ya da üreticinin yetkili temsilcisi Avrupa Birliği / Türkiye içinde değilse, bu sorumluluğu ithalatçı yerine getirmek zorundadır. İthalatçı ithal ettiği ürünlerin AB normlarına uygun olduğunu garanti etmek zorundadır. Üreticinin ürününe CE işareti iliştirilmesinin iki yolu bulunmaktadır.
- Üreticinin kendisi tarafından (self declaration) iliştirilmesi,
- Mutlaka bir onaylanmış kuruluşun incelemesinden geçilerek iliştirilmesi.
“Self declaration” denilen 1 numaralı sistemde, üretici üretmiş olduğu düşük riskli ürünlerin (örneğin; elektrikli ekipmanlar, bazı makinalar), direktifin güvenlik koşullarına uygunluğu, üreticinin kendisi tarafından test edilebilmekte ve bu ürünler hakkında üreticinin yayımlayacağı uygunluk beyanı ile CE işareti, üretici tarafından ürüne iliştirilmektedir.
Onaylanmış kuruluş incelenmesi gerektiren diğer yolda ise, yüksek riskli ürünlerin (örneğin; asansörler ve bazı makinalar) mutlaka, Avrupa Birliği Resmi Gazetesi’nde adı yayımlanmış yetkili test ve belgelendirme kuruluşları (Onaylanmış kuruluşlar – Notified bodies) tarafından test edilmesi gerekmektedir. Onaylanmış kuruluşun bu incelemesine istinaden, üretici CE işaretini ürününe iliştirmektedir.
Bağlayıcı Tarife Bilgisi; Eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetvelinde sınıflandırılmasına ilişkin olarak, kişinin yazılı talebi üzerine Bakanlık veya Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş gümrük ve ticaret bölge müdürlüklerince verilen idari karardır. Kişi tarifesini bilmediği eşya için bağlayıcı tarife bilgisini talep edebilir, verilen bağlayıcı tarife bilgisi gümrük idarelerini hak sahibine karşı sadece eşyanın tarife pozisyonu konusunda ve bilginin verildiği tarihten sonra gerçekleştirilecek gümrük işlemlerine tabi eşya için bağlar.
Bağlayıcı tarife bilgisi başvurusu yetkilendirilmiş gümrük ve ticaret bölge müdürlüklerine, bağlayıcı tarife bilgisi başvuru formu ile yapılır.
Bağlayıcı tarife bilgisinden yalnızca hak sahibi, gümrük işlemleri sırasında beyan edilen eşya ile verilen bilgide tanımlanan eşya arasında her bakımdan uygunluk bulunduğunun kanıtlanması koşuluyla faydalanabilir.
Bağlayıcı tarife bilgisi verildiği tarihten itibaren 6 yıl geçerlidir, ancak talep edenin verdiği bilgilerin yanlış veya eksik olması halinde bağlayıcı tarife bilgisi iptal edilir. İptal kararının verildiği tarihten itibaren bağlayıcı tarife bilgisi hükümsüzdür.