Yerli üreticinin korunması ve ithalattan kaynaklanacak vergi kayıplarının önlenmesi amacıyla, işleme konu eşyanın ithalatı gümrük vergisi dışında benzer etki yaratan ek mali yükümlülük uygulamasına tabi tutulabilir. Gözetim Uygulaması gibi ek mali yükümlülük de ithalatı kısıtlayıcı önlemler arasında yer almaktadır.

Varlık amacı uluslararası ticaretin gelişmesini ve daha serbest hale gelmesini sağlamak olan Dünya Ticaret Örgütü’nün antlaşmasını imzalayan ülkelerin, bu anlaşma hükümleri içerisinde ya da ülkeler arası oluşturulan gümrük birliği veya ikili serbest ticaret anlaşmaları hükümlerine göre gümrük vergilerinde değişikliğe gitmeleri oldukça zordur. Bu nedenle, yerli üreticinin korunması veya ithalattan kaynaklanacak vergi kayıplarının önlenmesi amacıyla, bahsi geçen uluslararası anlaşmalara da bağlı kalmak kaydıyla, ticarete konu eşyanın ithalatında ek mali yükümlülük denilen uygulamaya gidilebilir.

Örnek hesaplama; Ek mali yükümlülükle ilgili tahsilatlar genellikle adet veya kg üzerinden yapılmaktadır. İlgili bir ürünün ithalatında adet başı 35 $ altında kıymet söz konusu olduğunda yine adet başına 3 $ ek mali yükümlülük uygulaması olduğu ve 3.200 adet ürünün 100.000 $ CIF (İngilizce cost, insurance ve freight kelimelerinin baş harflerinden oluşan ödeme şeklidir) kıymetle ithal edileceği varsayımıyla:

Beyan edilen CIF kıymet ek mali yükümlülük uygulamasının alt sınırı olan adet başı 35 $ değerinin altında olduğu için (100.000$ : 3.200) adet başına 3 $ ek mali yükümlülük ödenmesi gerekecektir. Burada dikkat edilmesi gereken önemli husus ek mali yükümlülük uygulaması sonucu ödenecek fazladan 9.600 $ da (3 $ x 3.200) KDV matrahına dahil olacaktır, yani bu tutarın da KDV’si ödenecektir.

Kaynak: Gumrukleme.com.tr

Türk Ticaret Kanunu’na göre, deniz taşımacılığı uğraşısındaki alıcı ve satıcı, gemi ile sevk edilecek malın, ilgili limanda yükleme ve boşaltma süresini en başta belirlemek zorundadır. Bu yükleme ve boşaltma süresine (TTK’da yer aldığı şekli ile) denizcilik dilinde starya adı verilir. Yükleme süresi taraflarca belirlenmemiş ise liman kurallarına göre bir süre belirlenmesine, eğer limanın bu konuda bir kuralı yoksa ticari geleneklere göre, bu da yoksa malın durumuna göre uygun bir süre belirlenmesi gerekir. Genellikle bu yükleme süresi yedi gün olarak belirlenmektedir. Diğer yandan yükleme ve boşaltma işleminin süresi içinde (starya) yapılmaması halinde, navlun sözleşmesi gereğince gemilerin fazladan bir süre beklemesi gerekecektir ki bu süreye sürastarya adı verilmektedir. İşte bu sürastarya adı verilen fazla süreler için ödenecek ücretlere demuraj adı verilmektedir.

Kaynak: Gumrukleme.com.tr

İhraç edilecek ürünlerin üretiminde kullanılan ve ithal edilerek veya yurt içi alımla temin edilecek unsurlar (hammadde, yarı madde, yarı mamul, mamul, ara malı, ambalaj ve benzeri) için çeşitli muafiyetler sağlayan bir ihracatı teşvik sistemidir. Dâhilde işleme rejimi ile ihraç ürünlerine uluslararası piyasalarda rekabet gücü kazandırmak, ihraç pazarlarını geliştirmek ve ihraç ürünlerini çeşitlendirmek amacıyla firmalara başta vergisel muafiyetler olmak üzere çeşitli kolaylıklar ve teşvikler sunulmaktadır.

Dâhilde işleme rejimi; ithal girdi kullanılan işlem görmüş ürünün ihracı ile ihracat sayılan satış ve teslimlerin belirlenmesi, yönlendirilmesi ve geliştirilmesine ilişkin tedbirlerin düzenlenmesini ve yürütülmesini kapsar.

Dâhilde işleme için şartlı muafiyet sistemi ve geri ödeme sistemi olmak üzere iki türlü izin alınabilir.

Devlete verilen taahhütler ve iyi planlanmış bir üretim/ihracat projelendirmesi eşliğinde dâhilde işleme izin belgesi alınarak aşağıdaki avantajlardan faydalanılabilir:

• İhracat taahhüdünü üçüncü ülkelere yapılan ihracatla yerine getirmek şartı ile ithalatta kota ve gözetim uygulamalarından muafiyet,
• Üçüncü ülkelerden yapılan ithalatlarda gümrük vergileri, KDV ve diğer vergi, resim ve harçlardan muafiyet,
• İhracat sayılan satış ve teslimler ile ilgili olarak ithalatta gümrük vergisi muafiyeti,
• AB ülkelerinden ithalatta KDV ve diğer vergi, resim ve harçlardan muafiyet,
• Dış Ticarette Standardizasyon ve Teknik Düzenlemeler mevzuatına tabi olmama,
• Ödenmiş vergilerin geri alınması kolaylığı,
• İndirimli teminat uygulaması kolaylığı,
• Eşdeğer eşya kullanıma kolaylık verilmesi,
• Gümrük vergisi, KDV, ÖTV, KKDF, damga vergisi ve harç ödenmemesi.

Dâhilde işleme izin belgesi sektöre göre değişmekle beraber en fazla 12 aydır, ilk gerçekleştirilen ithalatın tarihi esas alınarak süre azami olarak 3 ay uzatılabilir ancak belge kapsamında hiç ithalat yapılmaması halinde bu hüküm uygulanmaz. Belge kapsamında gerçekleştirilen ihracatın değerinin belge ihracat taahhüdüne oranı % 25’ten az olmamak kaydıyla belge süresinin yarısını geçmemek üzere ek süre verilebilir, indirimli teminat uygulamasından yararlandırılan belge için bu oran % 15’tir.

Kaynak: Gumrukleme.com.tr

CE işareti Avrupa Birliği’nin teknik mevzuat uyumu içerisinde 1985 yılında benimsediği Yeni Yaklaşım Politikası kapsamında hazırlanan 23 adet Yeni Yaklaşım Direktifleri kapsamına giren ürünlerin bu direktiflere uygun olduğunu ve gerekli uygunluk değerlendirme faaliyetlerinden geçtiğini gösteren bir işarettir. CE işareti, ürünlerin amacına uygun kullanılması halinde insan can ve mal güvenliği, bitki ve hayvan varlığı ile çevreye zarar vermeyeceğini, diğer bir ifadeyle ürünün güvenli bir ürün olduğunu gösteren bir işarettir. CE ismi Conformité Européenne ifadesinin baş harfleri kullanılarak elde edilen bir kısaltmadır.

CE işaretini taşıması gerektiği halde taşımayan ürünün Türkiye iç piyasasında dolaşımı ve AB üyesi ülkelere ihracatı mümkün değildir.

CE işaretlemesinin temel ilkeleri aşağıdaki gibidir:

• CE işaretinin ürünün üzerine iliştirilmesi, sorumlu kişinin ürününün tüm Birlik hükümlerine uygun olduğunu ve ilgili tüm uygunluk değerlendirme prosedürlerinin gerçekleştirildiğini beyan etmesi anlamına gelir.
• CE işaretlemesi zorunludur ve özel bir direktif aksini gerektirmiyorsa, ürün piyasaya sunulmadan ve hizmete konulmadan önce CE işaretlemesinin yapılması gerekir.
• Eğer ürün, CE işaretlemesini öngören birden fazla Direktifin konusu içine giriyorsa, CE işaretinin iliştirilmesi ürünün bu direktiflerin tümünün gerekliliklerine uygun olduğunu gösterir.
• Ürün CE işaretlemesini öngören herhangi bir direktifin kapsamı içine girmiyorsa, CE işaretlemesi yapılmaz.
• CE işareti, üretici veya onun Birlik içinde/Türkiye’de yerleşik Yetkili Temsilcisi tarafından ürüne iliştirilir.
• İşaretin boyutlarının büyütülmesi veya küçültülmesi durumunda oranlara sadık kalınmalıdır.
• CE işareti ürünün veya bilgi levhasının üzerine rahatça görünebilir, okunabilir ve silinmeyecek şekilde iliştirilmelidir. Bunun ürünün yapısından dolayı mümkün olmadığı durumlarda ambalajın ve varsa ürünle birlikte verilen dokümanların üzerine iliştirilmesi gerekir.
• İlgili Direktif hükümlerine göre, bir Onaylanmış Kuruluş ürünün Üretim Kontrol aşamasında yer alıyorsa, CE işareti ile birlikte Onaylanmış Kuruluşun Kimlik Numarası da iliştirilmelidir. Üretici veya onun Birlik içinde/Türkiye’de yerleşik Yetkili Temsilcisi Onaylanmış Kuruluşun sorumluluğu altında Kimlik Numarasını iliştirir.

CE işaretinin ürüne nasıl iliştireceği, ilgili direktiflerde belirtilmektedir. Ürünlerin, CE işaretli olarak piyasaya sunulmasından üretici sorumludur. Ancak; eğer üretici ya da üreticinin yetkili temsilcisi Avrupa Birliği / Türkiye içinde değilse, bu sorumluluğu ithalatçı yerine getirmek zorundadır. İthalatçı ithal ettiği ürünlerin AB normlarına uygun olduğunu garanti etmek zorundadır. Üreticinin ürününe CE işareti iliştirilmesinin iki yolu bulunmaktadır.

• Üreticinin kendisi tarafından (self declaration) iliştirilmesi,
• Mutlaka bir onaylanmış kuruluşun incelemesinden geçilerek iliştirilmesi.

“Self declaration” denilen 1 numaralı sistemde, üretici üretmiş olduğu düşük riskli ürünlerin (örneğin; elektrikli ekipmanlar, bazı makinalar), direktifin güvenlik koşullarına uygunluğu, üreticinin kendisi tarafından test edilebilmekte ve bu ürünler hakkında üreticinin yayımlayacağı uygunluk beyanı ile CE işareti, üretici tarafından ürüne iliştirilmektedir.

Onaylanmış kuruluş incelenmesi gerektiren diğer yolda ise, yüksek riskli ürünlerin (örneğin; asansörler ve bazı makinalar) mutlaka, Avrupa Birliği Resmi Gazetesi’nde adı yayımlanmış yetkili test ve belgelendirme kuruluşları (Onaylanmış kuruluşlar – Notified bodies) tarafından test edilmesi gerekmektedir. Onaylanmış kuruluşun bu incelemesine istinaden, üretici CE işaretini ürününe iliştirmektedir.

Kaynak: Gumrukleme.com.tr

Bağlayıcı Tarife Bilgisi; Eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetvelinde sınıflandırılmasına ilişkin olarak, kişinin yazılı talebi üzerine Bakanlık veya Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş gümrük ve ticaret bölge müdürlüklerince verilen idari karardır. Kişi tarifesini bilmediği eşya için bağlayıcı tarife bilgisini talep edebilir, verilen bağlayıcı tarife bilgisi gümrük idarelerini hak sahibine karşı sadece eşyanın tarife pozisyonu konusunda ve bilginin verildiği tarihten sonra gerçekleştirilecek gümrük işlemlerine tabi eşya için bağlar.

Bağlayıcı tarife bilgisi başvurusu yetkilendirilmiş gümrük ve ticaret bölge müdürlüklerine, bağlayıcı tarife bilgisi başvuru formu ile yapılır.

Bağlayıcı tarife bilgisinden yalnızca hak sahibi, gümrük işlemleri sırasında beyan edilen eşya ile verilen bilgide tanımlanan eşya arasında her bakımdan uygunluk bulunduğunun kanıtlanması koşuluyla faydalanabilir.

Bağlayıcı tarife bilgisi verildiği tarihten itibaren 6 yıl geçerlidir, ancak talep edenin verdiği bilgilerin yanlış veya eksik olması halinde bağlayıcı tarife bilgisi iptal edilir. İptal kararının verildiği tarihten itibaren bağlayıcı tarife bilgisi hükümsüzdür.

Kaynak: Gumrukleme.com.tr

Ardiye; gümrüklü sahalara  gelen  konteyner  ve  diğer yüklerin  kapalı  ve  açık sahalarda  saklanması,  depolanması,  etiketlenmesi,  paketlenmesi  ve benzeri katma değerli hizmetleri ve bu hizmetler için ödenen ücreti ifade eder.

Ardiye ücretinin hesaplanması; İthalatta bir yükün gümrüklü sahaya tahliye edildiği günden, gümrüklü sahadan kara yolu, hava yolu veya deniz yolu ile çıkış yaptığı güne kadar (tahliye edildiği gün ve çıkış yaptığı gün dâhil olmak üzere) gümrüklü sahada geçirdiği bekleme süresi ile ilgili gümrüklü saha ithalat tarifesindeki günlük ithalat ardiye ücretinin çarpılması suretiyle hesaplanır.

İhracatta bir yükün gümrüklü sahaya tahliye edildiği günden, gümrüklü sahadan kara yolu, hava yolu veya deniz yolu ile çıkış yaptığı güne kadar (tahliye edildiği gün ve çıkış yaptığı gün dâhil olmak üzere) gümrüklü sahada geçirdiği bekleme süresi ile ilgili gümrüklü saha ihracat tarifesindeki günlük ihracat ardiye ücretinin çarpılması suretiyle hesaplanır.

Kaynak: Gumrukleme.com.tr

ATA Karnesi; Uluslararası İthalat Sözleşmesi kapsamında, taraf ülkeler arasında eşyanın gümrük vergisine tabi olmadan geçici kabulüne imkân sağlayan, teminat yerine geçen ve beyanname olarak kabul edilen bir belgedir. Eşyanın gümrükten geçişini kolaylaştırmak ve süresini kısaltmak amacıyla düzenlenen ATA karnesinin varlığında gümrükler ve ithalatçı tarafından başka bir işlem yapılması gerekmemektedir.

ATA karneleri her ülkede resmi olarak görevlendirildiği beyan edilen kefil kuruluşlar tarafından düzenlenir ve geçerlilik süresi verildiği tarihten itibaren 1 yıldır. Karnenin geçerlilik süresinden daha uzun bir süre eşyanın geçici ithalat rejimi altında kullanımı talep edildiğinde, mevcut karnenin süresi uzatılamaz ancak teminat aranmaksızın yeni bir ATA karnesi ile eşyanın kullanımına devam edilebilir. Bunun için Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’ne gerekçeleriyle birlikte yapılan başvurunun ardından, geçici ithalat ülkesi gümrük makamlarının da kabul etmesi koşuluyla, Birlik tarafından yapılan araştırmanın neticesinde uygun görülürse mevcut karnenin yerine yeni bir karne düzenlenir.

ATA karnesi için gerekli teminat eşyanın toplam değerinin yarısı olarak belirlenir.

Bir işçilik görmesi veya tamir edilmesi istenen eşyalar ATA karneleri ile ithal edilemezler.

Sözleşmeye taraf olan ülkeler: Almanya, Amerika, Andorra, Arnavutluk, Avustralya, Avusturya, Belçika, Beyaz Rusya, Birleşik Arap Emirlikleri, Bosna Hersek, Bulgaristan, Cebeli Tarık, Cezayir, Çek Cumhuriyeti, Çin Halk Cumhuriyeti, Danimarka, Estonya, Fas, Fildişi Sahili, Finlandiya, Fransa, Güney Afrika Cumhuriyeti, Hırvatistan, Hindistan, Hollanda, Hong Kong, İngiltere, İran, İrlanda, İspanya, İsrail, İsveç, İsviçre, İtalya, İzlanda, Japonya, Kanada, Karadağ, Kıbrıs Rum Yönetimi, Kore, Letonya, Litvanya, Lübnan, Lüksemburg, Macaristan, Madagaskar, Makao, Makedonya, Malezya, Malta, Mauritis, Meksika, Moldova, Norveç, Pakistan, Polonya, Portekiz, Romanya, Rusya, Senegal, Sırbistan (Karadağ hariç), Singapur, Slovak Cumhuriyeti, Slovenya, Sri Lanka, Şili, Tayland, Tayvan, Tunus, Türkiye, Ukrayna, Yeni Zelanda ve Yunanistan’dır.

Kaynak: Gumrukleme.com.tr

Kısaca Türkiye ve Avrupa Topluluğu arasında imzalanan Gümrük Birliği anlaşmasınca serbest dolaşım halinde bulunan malların ihracında gümrük muafiyetinden yararlanmak amacıyla ihracatçı tarafından düzenlenen belgedir.

A.TR Dolaşım Belgesi; Türkiye-Avrupa Topluluğu gümrük birliği uyarınca, işlenmiş tarım ürünleri de dâhil olmak üzere sanayi ürünlerinde serbest dolaşıma ilişkin hükümlerin uygulanması için gerekli koşulların yerine getirilmiş olması halinde, ihracatçının veya gümrük beyannamesini imzalamakla yetkili kanuni temsilcisinin talebi üzerine gümrük idareleri ya da bu idarelerce yetki verilmiş kuruluşlarca düzenlenen belgelerdir.

A.TR dolaşım belgesi ilişkili olduğu eşyanın gümrük birliğinde serbest dolaşımda olduğunu göstermektedir. Bu itibarla gümrük birliği kapsamındaki bir ülkeden gelen ancak A.TR dolaşım belgesi bulunmayan bir eşyaya üçüncü ülkelere uygulanan vergi oranları uygulanmaktadır.

Türkiye’de A.TR dolaşım belgeleri Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından düzenlenmektedir.

A.TR düzenleyen ülkeler; Almanya, Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Hırvatistan, Hollanda, İngiltere, İrlanda, İspanya, İsveç, İtalya, Kıbrıs, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Macaristan, Malta, Polonya, Portekiz, Romanya, Slovakya, Slovenya, Türkiye, Yunanistan.